KUMANDA
KONTROL AYARLARI
UÇUŞ SAHASINA GELDİĞİNİZDE KESİNLİKLE
FREKANS KONTROLÜ YAPMADAN RADYONUZU AÇMAYIN. Eğer sizin frekansınızda uçan birisi varsa
siz radyonuzu açtığınızda büyük ihtimalle uçan uçak sizin radyonuzdan
etkilenecek ve düşecektir.
Kısaca uçuş sırasında kullandığımız terimlerden
bahsedelim:
-
" SAĞA
" Anlamı uçağın arkasında durduğunuzda uçağın sağa aileron ile
yatarak dönmesi
-
" SOLA
" Anlamı uçağın arkasında durduğunuzda uçağın sola aileron ile
yatarak dönmesi
-
" YUKARI
" Uçağın yükselmesi
-
" AŞAĞI
" Uçağın alçalması
Radyoların standart kontrol fonksiyonları gaz kolu( throttle), aileron (yatış
dümeni) elevatör (irtifa dümeni) rudder ( yön dümeni) dir.Bunlar şunları kontrol
eder.
Gaz kolu : Uçağın hızını (trust ekseni)
Aileron: Uçağın sağa sola yatışı (rool ekseni)
Elevatör: Uçağın alçalış ve yükselişi (pitch ekseni)
Rudder: Uçağın sağa sola dönüşünü kontrol eder. (yaw ekseni) Ancak biz
dönüşleri rudder ile değil aileron ve elevatör yardımı ile yaparız.Örneğin sağa
dönmek için önce uçağı aileron ile sağa yatırıp aileronu bırakırız.Daha sonra
elevatöre yükseliş kumandası vererek dönüşü yaparız.


































Farenin oku ile kumanda kolları üzerine gelerek
hareket ettin.
-
Gaz kontrolü uçağın hızını kontrol eder.Yani gaz kolu ileri
alındıkça gaz kelebeği daha çok açılır, motor devri artar ve buna
bağlı uçağın hızı artar.Gaz kolu geri alınınca gaz kelebeği kapanır
,motor devri azalır ve buna bağlı olarak uçağın hızı azalır.
-
Roll ekseni uçağın burnundan kuyruğuna doğru uzanan hayali
eksendir.Bu eksendeki hareketi aileronlar kontrol eder.Bir aileron
yukarı hareket ettiğinde diğeri aşağı doğru hareket eder.Örneğin
uçağınızı sağa yatırmak istediğinizde vericinin üzerindeki sağ kolu
sağa doğru yatırırsınız.Bu kumanda sonucu uçağın sağ aileronu yukarı
hareket ederek sağ kanattaki kaldırma kuvvetini azaltır,sol aileronu
aşağı hareket ederek kaldırma kuvvetini arttırır.Buna bağlı olarak
da sağ kanat aşağı sol kanat ise yukarı hareket eder.Sola yatışta
ise bunun tersi olur.
-
Pitch ekseni ise uçağın bir kanat ucundan diğer kanat ucuna olan
hayali eksendir.Elevatör ile kontrol edilir.Uçağın burnu bu eksende
aşağı yukarı hareket eder.Vericinin sağ kolunu aşağı doğru
çektiğinizde kuyruktaki elevatör yukarı doğru hareket eder.Bunun
sonucunda kuyruktaki kaldırma kuvveti azalır ve uçağın kuyruğu aşağı
dolayısiyle burnu yukarı hareeket eder.Kolu ileri ittiğinizde ise
elevatör aşağı hareket eder.Kuyruktaki kaldırma kuvveti artar.Kuyruk
yukarı ve burunda aşağı hareket eder.
-
Yaw ekseni uçağın ortasındaki dikey hayali eksendir. Rudder
tarafından kontrol edilir.Uçağın burnunu sağa sola hareket
ettirir.Vericinin sol kolunu sağa hareket ettirdiğinizde rudder sağa
hareket eder.Bunun sonucunda rudderin sağ tarafındaki kuvvet artar ,
kuyruk sola dğru itilir bunun sonucunda ise uçağın burnunu
sağa doğru çevirir.Sola dönüşte bunun tersidir.Aynı zamanda yerde
iken kuyruk tekeri yada burun tekerine kontrol ederek yerde uçağın
kontrolünü sağlar.
Radyo üzerindeki bu kolların bir de trim (ince ayar) düğmeleri
vardır.Bunlar normalde ortada durur.Ancak uçuşa başlayınca hava şartlarına göre
uçağın trimlerinde değişiklik olabilir.Bu trimler yardımı ile uçağın düz uçuşu
sağlanır.